Nieuws
Triënnale Kortrijk
In 2021 toverde Triënnale Kortrijk onze stad om tot een stukje paradijs, al dan niet met een grote knipoog. De regenboogkleurige neonverlichting 'Long last happy' op het dak van de Budatoren is ons in ieder geval bijgebleven, net als de zwarte tulejurk in Texture, met daarop de slogan 'I want a better world.’ De editie van 2024 heeft als thema 'After Paradise’. Texture is uiteraard terug van de partij en kijkt al reikhalzend uit naar het werk van onder meer textielkunstenaar Małgorzata Mirga-Tas, dat in het historisch stadhuis een ereplek krijgt.
In 2024 neemt Triënnale Kortrijk de stad weer in met hedendaagse kunst, deze keer met het thema 'After Paradise'. Texture is één van de haltes op het parcours dat je op een bijzondere manier doet stilstaan bij de wereld van vandaag en morgen. En geen beter medium dan textiel om verleden, heden en toekomst te verbinden, dat weet Studio Texture al lang. Wie dat ook als geen ander weet, is textielkunstenaar Małgorzata Mirga-Tas. In 2022 was ze te zien op de Biënnale van Venetië, in 2024 komt ze naar Triënnale Kortrijk.
Betoverend, een sensatie, een force for change:de termen waarmee de internationale pers het werk van kunstenaar en activist Małgorzata Mirga-Tas (°1978, Polen) omschrijft, liegen er niet om. Als allereerste Roma-kunstenaar ooit die een land mocht vertegenwoordigen op de Biënnale van Venetië heeft ze duidelijk indruk gemaakt. Ze heeft dan ook een heel nieuwe invulling gegeven aan de techniek van patchwork: verrassend hedendaags, gelaagd en krachtig, zonder afbreuk te doen aan de eenvoudige herkomst en het sociale aspect ervan. Bij patchwork naai je kleine lapjes gebruikte stof in alle vormen en kleuren aan elkaar; naai je verschillende laagjes op elkaar, dan krijg je quiltwerk. Voor wie het minder goed had, was het in de voorbije eeuwen een goedkope manier om bijvoorbeeld dekens te maken van afgedragen kledij.
Later werd het vooral een sociale bezigheid: binnen families of hobbyclubs werd samen aan één quiltwerk genaaid, of werden stoffen, patronen en technieken ijverig gedeeld. Ook Małgorzata Mirga-Tas grijpt terug naar dat sociale gebeuren. Haar felgekleurde, vaak monumentale werken maakt ze met familieleden, vrienden en hechte medewerkers of samen met lokale buurten. Het materiaal dat ze gebruikt krijgt ze ook vaak van haar familie- of vriendenkring: versleten gordijnen of lakens, kledij die de kinderen ontgroeid zijn, hebbedingetjes en juwelen. En ook de onderwerpen die ze uitbeeldt komen recht uit de geschiedenis van haar familie en de Roma-gemeenschappen: alledaagse mensen en bezigheden maar evengoed historische events of figuren.
Dat 'uitbeelden' mag je trouwens letterlijk nemen: ze volgde de opleiding beeldhouwen aan de Academie voor Schone Kunsten in Kraków. Het monumentale, driedimensionale komt in haar werk duidelijk terug. Ze heeft ondertussen een heel eigen werkwijze ontwikkeld. Ze maakt eerst de tekeningen, waarbij ze vaak van foto's vertrekt. Die vergroot ze dan tot de schaal die ze nodig heeft. Met carbonpapier zet ze de tekeningen over op het achtergrondmateriaal. Daarvoor gebruikt ze trouwens het liefste oude ziekenhuislakens. Dan kiest en schikt ze zorgvuldig de materialen en begint het knippen en naaien. Voor gezicht, handen en benen verkiest ze linnen, dat ze beschildert. Het resultaat zijn levendige, bijzonder sprekende textielcollages waarin tegelijk grote en kleine mensen en gebeurtenissen naar voren komen. De werken geven de geschiedenis een stem maar ook het leven van vandaag én mogelijke toekomsten.
En met de bedrieglijke felle kleuren en eenvoudige techniek verwijst de kunstenaar naar een stereotiepe iconografie van de Roma-gemeenschappen, terwijl ze het meteen ook genadeloos doorprikt. Allemaal schijnbaar onverzoenbare tegenstellingen, die Małgorzata Mirga-Tas perfect weet te doen samenvallen. Het is onmogelijk om naar haar werk te kijken zonder er door bewogen te worden. Haar een force for change noemen, is dus zeker niet overdreven. Zoals ze het zelf bescheiden uitdrukt: "Je kan kunst en activisme moeilijk los van elkaar zien. De twee komen samen, doordringen en beïnvloeden elkaar... Ik kan niet schreeuwen. Wat ik wel kan, is praten over mijn gemeenschap, tonen hoe wij onszelf zien. En kunst is het instrument dat ik daarvoor gebruik."
Een absolute aanrader voor wie in de zomer in het Kortrijkse vertoeft!
Dit artikel verscheen eerder in Magazine Studio Texture, editie voorjaar 2024. In dit magazine bundelen we onze programmatie én brengen we verhalen van makers, meesters en kunstenaars.