Calendar
Van veld tot vezel: de eerste lichting linen stewards
The linen stewards - 2025
In 2025 ging onze allereerste lichting linen stewards van start. Twintig enthousiaste deelnemers met verschillende achtergronden – van biolandbouw en techniek, over living history en communicatie, tot design en kunst – bundelden hun krachten en bouwden op ervaringen om een eigen vlasveld te telen en verwerken.
The linen stewards van 2025 zijn Alexander Deceuninck, Amy Menu, Ana María Gómez, Anna Panier, Bo Lemmens, Chris Schouteeten, Filip Van Wynsberghe, Jonathan De Maeyer, Julie Van Kerckhoven, Justine De Coninck-Alliet, Katrien Devreese, Lieza Dessein, Mieke Mostaert, Ngaire Takano, Olrike Vander Bauwhede, Saddie Choua, Sophie Vanwynsberghe, Thomas Deryckere, Tine Vandendriessche, Valerie Tjantele
Wat textielontwerper Valerie van het afgelopen jaar is bijgebleven, is hoe belangrijk de kwaliteit van de bodem is voor je werk. Elke bodem heeft een eigen verhaal: vorige teelten, omliggende velden, type grond,... Al deze zaken spelen direct of indirect mee en hebben een invloed op de oogst.
Dit oude muntje vond ik tijdens het wieden op het veld van de Heerlyckheid van Heule. Het is een 'Liard de France' die dateert uit de tijd van Louis XIV (1643-1715). De Heerlijkheid maakt al eeuwenlang deel uit van het (vlas)landschap van Heule. En die geschiedenis kwamen we met deze vondst letterlijk tegen.
Filip en Chris verdiepten zich in historische vlaswerktuigen. Met hun verschillende achtergronden – Filip als technisch wever in een textielbedrijf, Chris gepassioneerd door living history – inspireerden ze mekaar om eigen tools te ontwikkelen. Ze pasten bestaand gereedschap aan op maat van het vlas, of bouwden nieuwe exemplaren op basis van bestaande werktuigen. Net als de bricoleur-vlassers van weleer!
Door de manuele verwerkingstools en de industriële machines te begrijpen en te tweaken, kunnen we toewerken naar een kleinschalige verwerkingslijn van vlas tot linnenvezels, op tussenmaat van projecten als het onze.
Een jaar lang alle stappen doorlopen, van vlaszaadje over plant tot vezel en diverse eindmaterialen, doet je stilstaan bij de weg die onze dagelijkse voorwerpen afleggen. Creatief ondernemer Justine verzamelde haar persoonlijke resultaten van dit eerste jaar in twee doosjes. Deel 1 toont de uitkomst van het veldwerkonderzoek van zaadje tot plant – en weer terug naar zaadje. Deel 2 toont het onderzoek erna bij de verwerking – na brakelen, hekelen, zwingelen – tot uiteindelijk gesponnen draad en vilt.
Zelf het ritme van het vlas volgen, maakt dat ik mijn dagdagelijkse professionele bezigheden meer relativeer of in vraag durf te stellen. Terug naar de essentie van de pure materialen.
Naast vlas liggen er ook voor heel wat andere planten kansen in de biobased productieketen. Olrike en Katrien werkten als biolandbouwers een plan uit voor een proefveld met verschillende vezelplanten die interessant kunnen zijn om materiaal van te oogsten: naast vlas krijgen ook brandnetel en hennep hierin een plek, net als minder bekende soorten zoals sorghum en sida. Ook verfplanten, die kleur geven aan textiel, worden in de teeltrotatie opgenomen. Dit model testen ze in 2026, als voorbeeld voor een kleinschalige landbouwpraktijk.
Van de vlasplant gaat niets verloren. Elk deeltje wordt gebruikt – vezels, lemen, zaden – voor verschillende toepassingen. Amy voert als textielontwerper en architect een onderzoek naar bouw- en interieurmaterialen met alle delen van de vlasplant: de houterige lemen worden gemengd met klei en zand tot een stevig pleistermateriaal. Dit wordt aangebracht op een basis van vlaslemen met kalk.
De komende jaren wil ik toewerken naar 100% biobased interieurobjecten. Linnen textiel en brute mixmaterialen worden gecombineerd tot designobjecten. Helemaal lokaal, korte keten.
Textiel verbindt al eeuwenlang mensen, lichamen en gemeenschappen. Het draagt sociale betekenissen, beweegt mee met onze ritmes en bevindt zich tegelijk dichtbij het lichaam en in de publieke ruimte. Textielontwerpers Sophie en Ana onderzoeken hoe textiele technieken een gemeenschapsvormende praktijk kunnen zijn. Door samen te werken met mekaar en met het materiaal – van vezel tot vorm – maken zij zichtbaar wat linnen werkelijk belichaamt: tijd, arbeid, kennis en zorg. Zo verschuift de aandacht van prijs naar relatie, en wordt linnen opnieuw gezien als een gedeeld, levend materiaal.
Door herhaalde handelingen, materialen en de tijd die we zij aan zij hebben doorgebracht, hebben we als linen stewards een ongelooflijk gevoel van gemeenschap, vertrouwen en uitwisseling ontwikkeld.
Vanuit haar zoektocht naar een compact weefgetouw, kwam Sophie bij het heupweefgetouw uit, een techniek die gekend is in Azië en Zuid-Amerika. Het is iets heel universeel om vanuit draden en stokken (of takken) een 'machine' te maken om textiel mee te creëren.
Om te weven moeten de kettingdraden onder spanning staan. Dat kan tussen 2 vaste elementen, zoals bij een klassiek weefgetouw. Of tussen de wever en een vast element, zoals bij het heupgetouw. En waarom niet tussen 2 wevers die naar elkaar toe weven? Handwerk creëert sowieso al een moment van samenzijn, een verbondenheid. Het zou alle elementen nog meer samenbrengen als we samen, op het veld, ons vlas kunnen verwerken tot een weefsel.