Nieuws
Tradities die we erven, kiezen en maken
Op 8 en 9 november 2025 wordt Rijsel het decor van een unieke processie. “Erste Schritte zu den Schwellen” (in het Nederlands: de eerste stappen naar de drempels) nodigt het publiek uit in een nieuw gecreëerde volkse dans, geïnspireerd door Duitse maskergebruiken. Deze hedendaagse processie is niet bedoeld om de winter te verjagen, maar wil lokale vormen van kolonialisme onderuithalen die vandaag nog steeds overeind blijven.
In een traag voortbewegende stoet dansen gemaskerde figuren samen. Tussen hun schouderbladen hangen belletjes die bij elke beweging rinkelen. Terwijl ze dansen zingen ze verhalen en beschrijven ze wat ze zien, voelen en doen in het Nederlands, Frans en Engels. Storytelling wordt zo naadloos verweven met dans en audiodescriptie. Hun stemmen, geluiden, kostuums en bewegingen trekken het publiek mee in een gedeelde ruimte van verhoogde aanwezigheid en steeds wisselend perspectief.
De in Duitsland werkende choreograaf Zwoisy Mears-Clarke beschouwt zichzelf als een choreograaf van ontmoeting. Zwoisy mengt dans, audiodescriptie, poëzie en storytelling om systemen van onderdrukking, zoals racisme, genderbinariteit en validisme in vraag te stellen. Zo maakt hij ruimte voor onverwachte en op het eerste gezicht onbereikbare ontmoetingen.
De sterkte van deze processie zit in het streven naar nieuwsgierige interactie: niet alleen tussen professionele en amateurdansers en tussen dansers en publiek, maar ook tussen culturen, materialen en tradities. Verwijzend naar de Duitse maskergebruiken van Perchten en Narren, toont en waardeert deze voorstelling verschillende identiteiten, stemmen en ervaringen.
Elke nieuwe versie ontstaat in samenwerking met mensen van ter plaatse, waardoor het werk blijft transformeren in dialoog met zijn omgeving. Waar de processie ook neerstrijkt, ze zet ons aan om dichter bij de drempels tussen koloniale en dekoloniale perspectieven te komen, en nodigt uit om samen te komen, te dansen en misschien nadien nog even na te praten bij een kop koffie.
Twee types figuren leiden de stoet: Steinschwarm, wijs en langzaam, en Kann Sein, nieuwsgierig en onvoorspelbaar. Elk van hen wordt vertolkt door meerdere performers, waardoor hun aanwezigheid zich vermenigvuldigt, en hun betekenis zich in laagjes ontvouwt en veel verder reikt dan één enkel verhaal.
De maskers die de performers dragen, zijn gemaakt door de Colombiaanse kunstenaar Camilo Pachón. In zijn werk onderzoekt Camilo de transformerende kracht van maskertechnieken, waarbij hij natuurlijke elementen uit het Duitse dorp waar hij woont verbindt met materialen en weeftechnieken uit lokale gemeenschappen in Latijns-Amerika en ver daarbuiten. Net zoals de processie samen met lokale performers ontstaat, wil Camilo ook de maskers samen met lokale creatievelingen maken, geïnspireerd door regionale grondstoffen, textieltradities en -technieken.
En welke plek beter dan Texture om die inspiratie te bieden? We verwelkomen Camilo Pachón dan ook bijzonder graag voor een residentie in Studio Texture. Daar zal hij zich onderdompelen in de vlasteelt, vlechttechnieken en textielambachten uit de grensstreek. Maar het wordt zeker geen eenrichtingsverkeer: bereid je voor op een intense artistieke dialoog tussen gebruiken van vroeger en vandaag en, uiteraard, experiment. Camilo nodigt bezoekers en bewoners van harte uit om hun creativiteit te delen en sámen maskers te maken. De resultaten van deze avontuurlijke cocreatie komen tot leven tijdens de voorstellingen van “Erste Schritte zu den Schwellen” in het kader van het internationale podiumfestival NEXT.
Camilo Pachón kijkt alvast uit naar de ontmoeting: “Kennismaken met traditionele technieken om natuurlijke materialen te bewerken en de creatieve manieren waarop die tradities levend worden gehouden: dat is voor mij een van de meest waardevolle aspecten van dit project. Het is tegelijk een uitnodiging om iets nieuws te creëren samen met de lokale gemeenschap, regio en het cultureel erfgoed, en zo telkens weer een unieke versie van de figuren uit ‘Erste Schritte zu den Schwellen’ neer te zetten.”
Dit artikel verscheen eerder in Magazine Studio Texture, editie najaar 2025. In dit magazine bundelen we onze programmatie én brengen we verhalen van makers, meesters en kunstenaars.