Kunstenaars in residentie:
Ka(a)te Dejonckheere en Ester Bosschaert Devroe
Wanneer:
1/1/2025-30/3/2025
Sterkat op het bleekveld:
In het kader van het Memento Festival 2025 onderzoekt het tweekoppig collectief Sterkat de ruimte tussen taal en beeld. Sterkat graaft in archiefstukken, volksverhalen en landbouwjargon in een poging om geschiedenis en mythen uit te spreiden en te herordenen. Daaruit groeit een poëtische installatie van beeld en woord. De installatie reflecteert over het proces van bleken en bevlekken, verhullen en openleggen, oprollen en het veld/ lichaam openspreiden om bezaaid te worden. Sterkat op het bleekveld maakt deel uit van hun cyclisch onderzoek naar landbouw en vrouwelijke arbeid en brengt een ode aan het jaarlijkse bleekseizoen.
We lieten ons inspireren door het 'wachtmeisje'. Zij kijkt en wordt zelf ook bekeken. Het deed denken aan hoe vrouwen zich vandaag online tentoonstellen en bekeken (willen) worden.
RESIDENTIE
Geïnspireerd door de jaarcyclus van het verbouwen en verwerken van vlas duikt Sterkat tijdens hun residentie in de geschiedenis van het bleken van linnen. Het bleekseizoen begon traditioneel in maart. De collectie van Texture bevat veel beelden en materialen die de basis vormen voor hun eigen interpretatie van het proces. Daarnaast zoeken ze naar meer beeldmateriaal in online databanken. Een van de beelden die intrigeerden is dat van de uitgespreide doeken op de velden, die daardoor helemaal wit zien vanaf maart. Naast beeld is tekst een andere belangrijke inspiratiebron: volksspreuken gelinkt aan de linnenproductie, handboeken over het bleekproces en canonieke literaire fragmenten over de vrouw binnen een Vlaamse landbouwcontext (o.a. De Vlaschaard (1907) van Stijn Streuvels, De boer die sterft (1918) van Karel van de Woestijne en De oostakkerse gedichten (1955) van Hugo Claus).
Om’t lijnwaad schoon en wit te bleiken, Is’t nodig eerst in loog te weiken: Begooten, en gespreid op ’t veld, Werd alles door de lucht hersteld.
TOONMOMENT
Dit alles wordt in Texture samengebracht in een poëtische filminstallatie (14-30 maart 2025) in het kader van het Memento Festival. Op de bleekweide spreiden een hardwerkende bleekvrouw, een wachtmeid (de dienstmeid die de doeken bewaakt), een baas van een blekerij en een figuur tussen mens en koe op zoek naar een passende rol, het linnen gewaad uit. De video zoekt de vage grenzen op tussen heden en verleden, tussen de traditie van het bleekproces op het snijpunt van landbouw en fabrieksarbeid en hedendaagse noties over reinheid, egaliteit, werk en gender.
Drie gedichten vergezellen de beelden. Ze bieden een hedendaagse kijk op enkele principes die belangrijk waren tijdens het bleekproces van de 18de eeuw tot de eerste helft van de 20ste eeuw: arbeid en vrouwelijkheid, surveillance en macht, reinheid en perfectie, en rollen die al voorgeschreven lijken binnen een collectief proces. De gedichten bevatten reflecties op deze thema’s en citaten uit de teksten die tot inspiratie dienden.
Op zondag 23 maart 2025, de eerste zondag van de lente, wordt de installatie tot leven gebracht in een ervaring van samen wassen, poëzie en dans. Het publiek wordt uitgenodigd om een linnen doek te reinigen, begeleid door een ritueel dat het verleden van de textielarbeid eert.
Residentie in samenwerking met Memento Festival Kortrijk