Nieuws
Je plant zaadjes in mensen, niet alleen in de grond
In gesprek met Sep Verboom, ontwerpcoach van de linen stewards
De linen stewards, dat zijn twintig professionelen uit heel diverse achtergronden - van landbouw en techniek over design en sociologie tot erfgoed en kunst. Sommigen hebben in hun familiegeschiedenis een link met vlas, anderen zijn compleet nieuw in de wereld van natuurlijke vezels. Wat hen bindt, is de nieuwsgierigheid naar wat vlas ons vandaag nog te vertellen en te leren heeft.
Toen Texture hem vroeg om de groep Linen Stewards te coachen, zei ontwerper, maker, reiziger en zingever binnen designcultuur Sep Verboom enthousiast ja. Want laat hij er nu zowat zijn corebusiness van hebben gemaakt om heel diverse partners samen te brengen om zo tot verrassende, innovatieve ontwerpen te komen.
Wat is jouw rol als coach precies?
"Mijn rol is deze keer niet om een product te ontwerpen, maar om het ontwerpproces zelf te ontwerpen. Ik fungeer een beetje als katalysator. Mijn inhoudelijke expertise inbrengen hoeft niet, want er steekt al ongelooflijk veel expertise in de groep. Ik moet er alleen voor zorgen dat ze elkaars expertise ontdekken en versterken, het potentieel naar boven helpen halen."
Hoe krijg je dat voor elkaar?
"Ik ben begonnen met de dingen open te trekken: inspiratie aanreiken, de groep triggeren en laten zien dat ze allemaal, ongeacht hun achtergrond, iets belangrijks kunnen bijdragen. Dat kan zijn door zelf iets te maken, maar even goed door te documenteren en te vertellen, te reflecteren of te verbinden. Die veelheid is net de kracht van het project."
"In plaats van te sturen op een vooraf bepaald eindresultaat, laat het project de ruimte en ligt de nadruk op het proces: samen groeien, zowel letterlijk - met vlas als rode draad - als figuurlijk. Het is een open zoektocht naar nieuwe inzichten en vormen die kunnen ontstaan wanneer mensen met heel diverse expertises rond één materiaal werken, en naar wat dat materiaal zelf ons kan leren. Zo groeit een diverse verzameling van innovatieve producten, concepten en verhalen, over sectoren heen."
"Er groeien bijvoorbeeld al ideeën over een erfgoedwaardige vogelverschrikker voor op het veld, het bouwen van kleinschalige verwerkingsmachines, een modelijn van collectieve werkkledij, onderzoek naar duurzame bouwmaterialen met vlas. Het resultaat zit ook in de figuurlijke zaadjes die nu geplant worden. Het fysieke werken rond vlas zal misschien niet voor iedereen een-op-een iets heel tastbaars opleveren, maar binnen één of vijf jaar zullen die zaadjes in de hoofden van de linen stewards ontkiemen tot nieuwe ideeën en initiatieven. Dat is eigen aan zo'n fantastische mix aan mensen."
Je legt ook in je lesgeven en ontwerppraktijk sterk de nadruk op het proces. Waarom is dat zo cruciaal?
"Omdat we anders terugvallen in dat lineaire denken van produceren, verkopen, klaar. Terwijl ontwerpend denken in cycli werkt: voortdurend onderzoeken, beslissen, evalueren, bijsturen. Niet alles hoeft meteen een marktklaar product te zijn. De vlasteelt dwingt ons letterlijk om het grotere geheel te zien en het natuurlijke ritme te volgen van zaaien, wieden, bloeien, oogsten, verwerken, maar ook van vergaan en opnieuw beginnen. Het project nodigt uit om mee te bewegen met de seizoenen, om verder te denken dan het hier en nu."
"De vlasteelt binnen het project gebeurt trouwens ook biologisch. Dat maakt het proces niet alleen trager en intensiever, maar ook betekenisvoller. Vlas groeit niet in een vacuüm; het heeft biodiversiteit nodig, een ecosysteem. Een gezonde bodem, bestuivers... Dat vraagt om zorg en aandacht, om samenwerking en uitwisseling - allemaal zaken die ook in het creatieve proces zo belangrijk zijn."
Merk je dat deelnemers die mindset ook oppikken?
"Absoluut. Je ziet hoe mensen elkaars expertise verkennen, linken zoeken en nieuwe verbanden leggen. Een creatieproces bij een kunstenaar bijvoorbeeld is vaak iets heel individueels. In dit project krijg je de unieke kans om te sparren met een ingenieur, een erfgoedexpert ... En je ziet hoe de deelnemers elkaar beginnen te beïnvloeden, net zoals in een natuurlijk ecosysteem."
"Ik vergelijk het een beetje met de monoculturen die we nog te vaak in de landbouw zien. Dat leidt tot verschraling, terwijl polycultuur net de voedingsbodem verbetert en biodiversiteit stimuleert. Dat is wat we in dit project proberen te doen: verschillende invalshoeken samenbrengen om zo tot creatieve oplossingen te komen. Het is ongelooflijk verrijkend. Tegelijk is het geen evident traject: er is meer complexiteit, want er zijn meer meningen, meer input, meer balansen die je moet zien te vinden."
Wat hoop jij persoonlijk dat er uit dit project groeit?
"Dat de deelnemers terugdenken aan dit traject als een moment waarop er iets klikte. Dat ze geïnspireerd raken om het materiaal en ambacht op een nieuwe manier te benaderen. Ik vind het superinteressant om te zien hoe ambachten doorheen de tijd relevant weten te blijven. Ambacht is geen statisch iets; het past zich telkens opnieuw aan de realiteit aan. Het integreert nieuwe technologieën, het helpt nieuwe noden invullen."
"Dit project is daar een prachtig voorbeeld van. Het concrete resultaat is bij de start niet altijd zichtbaar, maar binnen de linen stewards is er sowieso iets aan het gebeuren dat de vlasteelt, de vlasverwerking, het ontwerpen op basis van duurzame materialen en principes op termijn zal veranderen, daarvan ben ik overtuigd."
Dit artikel verscheen eerder in Magazine Studio Texture, editie najaar 2025. In dit magazine bundelen we onze programmatie én brengen we verhalen van makers, meesters en kunstenaars.