Nieuws
Textiel als verbeelding van het absurde
In 2024 organiseerden Kunstwerkt en Texture voor het eerst een open call en tentoonstelling voor textielkunstenaars. We wilden namelijk heel graag weten waarom beeldend kunstenaars zo gebeten zijn door textiel. De reacties waren overweldigend. Zowat 600 kunstenaars gaven ons inkijk in hoe zij de wereld zien én vormgeven via textiel. Dertig van die straffe verhalen werden gebundeld in de tentoonstelling Draad, die kijkers meenam in de wonderlijke veelzijdigheid van textiel.
Na deze geslaagde eerste editie lanceren we dit jaar samen met Kunstwerkt een nieuwe call. Deze keer willen we aftasten hoe textiel en absurditeit samengaan. We gingen hierover in gesprek met Sofie Hermans, textielontwerper, docent-onderzoeker bij Kunstacademie Maastricht (HBO) en docent atelier Modeontwerp en Textiele Kunst aan de Kunstacademie te Maasmechelen (DKO). Zij nam deel aan de eerste editie van Draad. Nu neemt ze opnieuw deel, maar dan als jurylid, samen met Suzanne Landrieu (beeldend kunstenaar en bezieler van kunstruimte 4n20 in Kortrijk) en Sadrie Alves (beeldend kunstenaar).
Je nam deel aan de eerste editie. Wat bracht jou toen bij Draad?
“Dat is eigenlijk heel spontaan gegaan. Samen met Katja Noelmans vorm ik Duo Wonder. Katja is grafisch en juweelontwerper, terwijl ik textielontwerper ben. We hadden net een reeks ‘muurjuwelen’ uit onder meer oude wollen dekens gemaakt toen we de open call voor Draad zagen voorbijkomen. Texture en Kunstwerkt waren op zoek naar de verhalen áchter het werken met textiel. We dachten: waarom niet? We dienden ons portfolio en onze motivering in en werden geselecteerd.
Het werk ‘Ropetition’ bestaat uit een serie muurjuwelen ontstaan uit liefde voor herwonnen grondstoffen. Ieder muurjuweel is opgebouwd uit een kleurrijke, ritmische compositie van getransformeerde wollen dekens en 3D print schakels in gerecycleerd filament (rPLA). Een lekker warme wollen deken was voor velen een portie geluk om in weg te dromen of in slaap te vallen. Het deken herinnert ons aan onze kindertijd en de warmte, bescherming en geborgenheid die ze bracht.
Met ‘Ropetition’ schenken we opnieuw waarde aan iets dat iemand ooit met liefde gemaakt heeft en herwaarderen we een toegepast product dat op de dag van vandaag zijn functionele en esthetische waarde verloren heeft.”
Nu zit je aan de andere kant, in de jury. Wat is er veranderd?
“Deze keer werkt Draad met een specifiek thema: absurditeit. Dat is ook het jaarthema van het Memento Woordfestival 2026 in Kortrijk, dat samenvalt met de tentoonstellingsperiode van Draad. Letterzetter Myriem El-Kaddouri schreef een visietekst over absurditeit. Mijn collega-juryleden en ikzelf hebben die in primeur mogen lezen en als startpunt genomen voor een gezamenlijk onderzoek naar wat absurditeit voor ons betekent. Daaruit kwam naar boven dat absurditeit vaak over tegenstellingen gaat: een wereld die almaar sneller draait, terwijl we meer en meer verlangen naar traagheid. Of de tegenstelling tussen de harde realiteit en het tactiele, zachte van textiel.”
Welke linken zie jij zelf tussen textiel en absurditeit?
“Textiel is overal om ons heen, maar tegelijk staan we er ver van af. Mensen weten vaak niet meer hoe textiel gemaakt wordt: dat het begint met het maken en verwerken van draad. Bepaalde tradities, technieken, patronen ook, worden nu misschien nog wel gebruikt, maar de geschiedenis ervan is verloren gegaan. We gebruiken tekens en materialen zonder dat we de kern ervan nog kennen.”
“Absurditeit zit voor mij ook in hoe nonchalant we met textiel omgaan – hoe snel we bijvoorbeeld stoffen weggooien. En hoe uit die overconsumptie, die overproductie ook weer mooie dingen kunnen ontstaan. Ook in mijn artistiek onderzoek keert de vraag steeds terug naar welke waarden, verhalen en kwaliteiten schuilen in textiel dat als versleten, afgedankt of waardeloos wordt gezien. Hierop geef ik een antwoord met aandacht en herwaarderen van het bestaande, een zoektocht naar vorm voor wat achterblijft.”
Wat hoop je te zien in de inzendingen?
“We willen met de jury geen al te strikt kader opleggen. We willen deelnemers vooral inspireren en uitnodigen om te tonen hoe zij het thema benaderen, wat hun persoonlijke invalshoek is. Ik hoop dus vooral op werk dat origineel is, met een sterke eigen stem. Er zijn geen goede of foute interpretaties van absurditeit – wel verhalen die binnenkomen. Al hoop ik stiekem toch ook wat humor te zien, een speels omgaan met materiaal. Textiel leent zich daar perfect toe: het is buigzaam, kneedbaar, je kan er grote ruimtes mee vullen of net heel intiem mee werken.”
Textiel nodigt uit tot experiment, tot het verbeelden van nieuwe zaken, terwijl het tegelijk heel sterk verbonden is met tradities.
Wat is voor jou als textielkunstenaar de waarde van een initiatief als Draad?
“Het gaat niet alleen om het kunnen tonen van je werk – al is dat ook belangrijk natuurlijk, zeker voor kunstenaars die nog niet veel exposure hebben gehad. Maar wat voor mij misschien nog waardevoller was, waren de gesprekken met de andere deelnemers, de nieuwe verbindingen die je kan leggen. En een initiatief als Draad helpt uiteraard om textielkunst nog zichtbaarder te maken. Ik zie wel een groeiende belangstelling voor textielkunst, maar er zijn nog altijd niet zoveel publieke plekken waar textiel als artistiek medium expliciet een plaats krijgt. Texture is daarin een belangrijke speler.”
Tot slot: wat maakt textiel voor jou zo’n krachtig medium?
“Textiel is zacht, maar kan tegelijk heel harde verhalen vertellen. Het is een bijzonder veelzijdig medium. Het nodigt uit tot experiment, tot het verbeelden van nieuwe zaken, terwijl het tegelijk heel sterk verbonden is met tradities. Er zit techniek in, geschiedenis, ambacht, maar ook technologie en toekomst. Ik hoop dat mensen dit dankzij initiatieven als Draad ook beginnen te beseffen. Ik hoop dat Draad een ‘andere kijk’ opent – op waarde en schoonheid in het alledaagse. En misschien ook: op hoe absurd onze vanzelfsprekendheden soms zijn.”
Dit artikel verscheen eerder in Magazine Studio Texture, editie najaar 2025. In dit magazine bundelen we onze programmatie én brengen we verhalen van makers, meesters en kunstenaars.