Een breimachine als 3D-printer
Van ambacht naar passie en omgekeerd
Dit najaar strijkt Gaspard Fleury-Dugy neer in Texture. De Parijse ontwerper en kunstenaar werkt op het snijvlak van ambacht en innovatie, iets waar wij bij Texture absoluut van houden. Niet verwonderlijk dus dat hij in 2025 als allereerste de Texture-prijs won op de Objet Textile Biennal van La Manufacture in Roubaix. We gingen met hem in gesprek.
Met museum Texture kijken we niet alleen terug naar het vakmanschap en ondernemerschap in onze vroegere textielregio, maar laten we zien hoe die ook vandaag blijven inspireren tot innovatie en creativiteit. Textielkunstenaar Gaspard Fleury-Dugy past perfect in dat verhaal:
"Ik hou ervan om traditionele technieken om te buigen en er iets nieuws mee te maken. Mensen denken vaak als ze mijn werk zien dat het om 3D-prints of keramiek gaat. Als ik hen dan uitleg dat het louter breiwerk is, net als hun sokken bijvoorbeeld, zijn ze verrast en ontspint zich een heel gesprek over techniek en productie. Ik vind het fijn om mensen anders te laten kijken."
Om tot die verrassende en eigenzinnige manier van werken te komen, heeft Gaspard Fleury-Dugy een heel parcours afgelegd van bewuste keuzes en toevallige ontdekkingen. Dat parcours start al in de middelbare school, waar hij kiest voor de richting Sciences et Technologies du Design et des Arts Appliqués. Een richting die hem helemaal ligt, of toch niet helemaal: "Met één onderdeel kon ik echt niet overweg: klassiek tekenen. Ik ben me daarom steeds meer op textiel gaan richten. Kleurverhoudingen, patronen, lijnen: dat bood mij een veel vrijere en gevoeligere manier van tekenen."
De Ecole Duperré voor Toegepaste Kunsten in Parijs is dan ook een logische 'next step'. Daar ontdekt hij, bijna als per toeval, de breitechniek die hij nu zo graag in zijn kunst toepast: "We kregen er een introductie in zowat alle textieltechnieken. Breien sprak mij het meeste aan, vooral toen ik ontdekte dat je met breien echt volume kan creëren. Je kan een breimachine zo naar je hand zetten dat ze bijna een 3D-printer wordt."
Hij raak gefascineerd door industriële breimachines: "Stap voor stap leerde ik ermee werken, keek ik hoe ik de mogelijkheden ervan kon oprekken om er iets innovatiefs mee te creëren. Zo is mijn eigen taal om te tekenen gegroeid. Ik zeg nu vaak dat de machine mijn potlood is, en het garen de lijnen die ik teken. Geen vlakke lijnen, maar sculpturen of beter nog, architectuur."
De link naar architectuur is inderdaad nooit ver weg. Gaspard is fan van architecten die met gebogen lijnen werken, zoals de Braziliaanse Oscar Niemeyer of de Spaanse Santiago Calatrava die engineering en architectuur combineert tot spectaculaire, bijna 'onmogelijke' bruggen. Die vormen en volumes vind je heel duidelijk terug in zijn reeks Soft Objects, die op hun manier al bijna even onmogelijk zijn. Daarnaast haalt hij inspiratie uit de kleuren en bewegingen van het circus. Als trapezeartiest ziet hij zijn werk als een reeks soepele en kleurrijke pirouettes: een spel van beweging, balans en ritme.
Om dat onmogelijke waar te maken, maakt hij handig gebruik van nieuwe technologieën: "Ik start meestal met het tekenen van vormen in virtual reality. Ik zet een VR-bril op en gebruik digitale tools om te experimenteren met allerlei volumes. Eens ik een vorm gevonden heb die me bevalt, snij ik die virtueel in deeltjes op. Ik codeer die vervolgens en gebruik ze als een soort bouwpakket waarmee ik de industriële breimachine kan programmeren. Daarna volgt het werk rond kleuren en patronen. Die patronen zijn vaak geïnspireerd op traditionele technieken, zoals gevlochten manden."
Het resultaat van die bijzondere combinatie van traditie en innovatie haalt je als toeschouwer uit balans. Zo roept zijn eerste collectie, Soft Objects, herinneringen op aan klassieke vazen maar evengoed aan onze hedendaagse digitale beeldcultuur. Natuurlijke vormen worden gecombineerd met futuristische details. Kleuren zijn fel en zacht tegelijk. Je zintuigen weten even niet goed waar te beginnen...
Ondertussen heeft Gaspard Fleury-Dugy zijn eigen designstudio en experimenteert hij verder. Zo wil hij zijn werken nog immersiever maken en speelt hij bijvoorbeeld met lichtelementen. Zijn werk was onder meer al te zien in Parijs, Milaan, Eindhoven en de Wereldtentoonstelling in Osaka. En nu is hij dus bij ons te gast in Texture, een primeur voor België. In de tentoonstelling Soft Objects toont hij bestaand werk, maar hij ontwikkelt speciaal voor Kortrijk ook nieuwe objecten. Een must-see.